Evropska unija objavila je prvi nacrt Kodeksa ponašanja za dobavljače modela umjetne inteligencije opšte namjene (GPAI) u sklopu AI Akta. Ovaj dokument, koji je bio otvoren za povratne informacije do 28. novembra, postavlja smjernice za usklađivanje ključnih industrijskih aktera poput OpenAI, Googlea, Mete i Anthropica.
Transparentnost kao osnovni zahtjev
Prema Kodeksu, zahtjevi za transparentnost za GPAI proizvođače stupaju na snagu 1. avgusta 2025. Za najmoćnije modele umjetne inteligencije, klasifikovane kao „sistemski rizik“, potrebno je sprovesti procjene i mjere za ublažavanje rizika do 1. avgusta 2027.
Kodeks uvodi precizne odredbe o transparentnosti, sa posebnim naglaskom na upravljanje materijalima zaštićenim autorskim pravima. Dobavljači će morati detaljno dokumentovati korišćene web crawlere i uspostaviti jedinstvenu tačku za podnošenje žalbi od strane vlasnika prava. Takođe, kompanije su obavezne pružiti adekvatne informacije o svojim AI modelima za nizvodne dobavljače, istovremeno štiteći povjerljive informacije radi očuvanja inovativnih strategija.
Sistemski rizici i mjere za njihovo ublažavanje
Dokument identifikuje različite kategorije sistemskih rizika koje dobavljači moraju nadzirati i ublažavati. To uključuje rizike po sajber bezbjednost, hemijske, biološke, radiološke i nuklearne prijetnje, gubitak kontrole nad autonomnim sistemima i manipulaciju u velikim razmjerama.
Kodeks uvodi sigurnosni okvir koji zahtijeva od dobavljača GPAI modela da detaljno opišu svoje politike upravljanja rizicima i kontinuirano prepoznaju potencijalne sistemske rizike. Procjena modela mora uključivati rigorozne testove, mjerne standarde i dubinske analize, koristeći najsavremenije metodologije, poput simulacija i studija o ljudskom uticaju.
Specifičan prag za računarsku snagu
Regulativa uvodi prag za računarsku snagu: GPAI sistemi koji koriste više od 102510^{25}1025 operacija s pomičnim zarezom tokom obuke automatski se smatraju modelima visokog uticaja i moraju biti prijavljeni Komisiji u roku od dvije sedmice.
Uticaj na tehnološki sektor
Uvođenje Kodeksa ponašanja očekuje se da će značajno uticati na razvoj GPAI modela, postavljajući novi regulatorni okvir koji će oblikovati evropski tehnološki sektor. Cilj je održati ravnotežu između regulative i inovacije, uz fleksibilan pristup koji kompanijama omogućava prilagođavanje strategija usklađivanja specifičnim zahtjevima proizvoda.
Kodeks će kompanijama pružiti jasan put za demonstraciju usklađenosti sa AI Aktom, nudeći pravnu sigurnost do objave harmonizovanih standarda. Ova evropska inicijativa mogla bi uticati na globalne standarde za razvoj AI tehnologije, stvarajući okvir koji bi druge jurisdikcije mogle usvojiti.
Očekuje se da će konačna verzija Kodeksa, koja će biti objavljena 1. maja 2025, sadržavati detaljnije smjernice, uzimajući u obzir povratne informacije industrije i civilnog društva.
Dokument se može preuzeti klikom ovdje.
